Toespraak minister Bruins bij de presentatie van de Economische Agenda van 'Nij Begun'

Minister Bruins (OCW) hield op donderdag 6 maart 2025 een toespraak in Stadskanaal, bij de presentatie van de Economische Agenda van 'Nij Begun'. Daarmee reageert het kabinet op de parlementaire enquête naar de gevolgen van de aardgaswinning in Groningen. 

Goedemiddag,

Wat een genoegen om vandaag bij u te zijn.

Om de toekomstplannen te horen. Om uw vastberadenheid te proeven. En om de hoop voor de toekomst te voelen in dit mooie stuk Nederland met zijn mooie mensen.

Vóór mij is al veel gezegd: 1 bewijs voor de enorme krachtbron die ontstaat als mensen samen aan iets goeds werken. Als ze iets opbouwen. Een ‘nij begun’. Zoals buiten het nieuwe leven overal uit de grond schiet. En die lente is niet alleen een nieuwe start, maar ook de terugkeer van het oude, van wat vertrouwd en zo dierbaar is.
 

En precies dat staat ons voor ogen met de Economische Agenda. De Staat wil zijn ereschuld inlossen aan iedereen die getroffen is door de gevolgen van de aardgaswinning. We willen nieuw perspectief bieden op groei en bloei. En wel op zo’n manier dat u het eigene, dat zo waardevol is, kunt behouden en versterken.

Zodat de woorden van de Stadskanaalster dichter Geert Teis opnieuw glans krijgen. In mijn beste Gronings: “doar gruit en bluit ain wonderlaand rondom ain wond’re Stad

Inderdaad, het Gronings volkslied. En ook de Drenten onder u mogen zich er best door aangesproken voelen. Het is immers groei en bloei “van Drenthe tot aan ’t Wad”.

Beste mensen,

Als minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heb ik me altijd erg thuisgevoeld in Groningen en Drenthe. Zou het komen door mijn voornaam? Nergens in Nederland komt de naam ‘Eppo’ zoveel voor als juist in deze 2 provincies.

Maar een veel betere verklaring zijn natuurlijk de mensen die ik hier heb ontmoet. Zoals de begaafde studenten op het Alfacollege, die leren hoe ze de eeuwenoude boerderijen, kerken en andere gebouwen kunnen restaureren, waar u terecht zo trots en zuinig op bent.

Voor het herstel hebben we de volle inzet van vele harten, hoofden en handen nodig. Van praktische mensen. Van slimme mensen. Van visionaire mensen. En ook van ontwerpers, die letterlijk vorm zullen geven aan een Nij Begun.

Al die talenten verdienen het om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen. Dan komen ze het beste tot hun recht en zijn ze tot nut van iedereen. Zo biedt onderwijs de beste langetermijninvestering in de toekomst.

Door de Economische Agenda is er straks in totaal 200 miljoen euro beschikbaar om campussen mee in te richten, voor studenten van mbo tot hbo en wo. Zo maken we een toekomstbestendig en toegankelijk onderwijsaanbod mogelijk, dat aansluit op de veranderende arbeidsmarkt.

Wat mij altijd bijzonder heeft getroffen in deze regio is de zichtbare connectie met het verleden. Dat leesbaar is in het unieke cultuurlandschap, het waardevolle erfgoed en het archeologisch bodemarchief van Groningen. Ze laten zien dat mensen hier al heel vroeg hun thuis vonden. Een vruchtbare plek om zich verder te ontwikkelen, langs een eigen identiteit en cultuur.
 

Het is van het grootste belang dat die cultuur, net als de ruimtelijke kwaliteit en het erfgoed een plek hebben in de Economische Agenda. Ook omdat ze mensen het gevoel geven van thuishoren. Zoals Daniel Lohues zingt: “Hier kom ik weg”. En door dat gevoel van ‘geworteld zijn’ leren, wonen en werken mensen met voldoening in hun omgeving.

Beste mensen,

Op deze plek werden lang de Philips-beeldbuizen gemaakt die velen een venster op de wereld boden. De beeldbuizen zijn verleden tijd, maar niet de wereld die van hieruit kan opengaan.

Met AI-modellen voor onderwijs, wetenschap en bedrijfsleven? Wie zal het zeggen. Studenten, startups en bedrijven zullen hier samenwerken aan innovaties en zullen het volkslied opnieuw waarmaken: “doar gruit en bluit ain wonderlaand.”

Het ministerie van OCW is sinds 2015 betrokken bij het fysieke herstel van het aardbevingsgebied. De gebouwen. De stenen.

Maar de grootste kracht, groei en opbouw zitten in het immateriële, in onderwijs en cultuur. Daar zetten we met extra kracht op in, zodat het welzijn en de welvaart van de Groningers de komende jaren echt zullen verbeteren.

Dank u wel.